Dotyczy coraz większej liczby osób, spotykany jest również u dzieci i młodzieży, a w Europie dotyka około 20% populacji.
Najczęściej spotykany jest u osób w wieku 20-45 lat. Nie należy do dziedzicznych przypadłości, ale pewne predyspozycje, zwłaszcza zachowań emocjonalnych powielanych w rodzinie, mogą mieć duże znaczenie.
Do niedawna uważany był jedynie za problem stomatologiczny, ale ostatnio coraz więcej specjalistów zaczyna zajmować się tym nie do końca rozpoznanym, a narastającym problemem, uznając go za problem wielospecjalistyczny.
Określany bywa jako parasomnia, należąca do rodzaju zaburzeń snu, gdyż objawy nasilają się właśnie w tym czasie.
Osoba cierpiąca czasem nie zdaje sobie sprawy z bruksizmu.
Często partnerzy zwracają uwagę na zgrzytanie zębami, bo jest to główny objaw bruksizmu. To nadmierna aktywność mięśni żwaczy.
Powodem często są:
- problemy stomatologiczne, np. wady zgryzu, źle dobrane protezy,
- problemy psychiczne i emocjonalne- depresja, stany lękowe, ADHD,
- zaburzenia hormonalne (tarczyca),
- choroby przewodu pokarmowego (refluks),
- alergie,
- zażywanie niektórych leków, np. inhibitory zwrotnego wchłaniania serotoniny,
- częste żucie gumy,
- niedobór magnezu.
Konsekwencje bruksizmu mogą być poważne, bo doprowadzają do ubytków, złamań, przygryzania języka, a w konsekwencji do stanów zapalnych jamy ustnej, co nieleczone, może dawać konsekwencje ogólnoustrojowe.
Jeżeli bruksizm trwa długo mogą pojawić się:
- bóle głowy, związane ze wzmożonym napięciem mięśni,
- ból przy otwieraniu ust, więc i problemy z jedzeniem,
- szumy uszne,
- zaburzenia równowagi,
- ból kręgosłupa szyjnego.
Najczęstszą przyczyną bruksizmu jest stres, nadmiernie szybkie tempo życia, przemęczenie emocjonalne, sytuacje nerwicowe i lękowe.
Diagnostyka
Opiera się głównie na dość charakterystycznym wywiadzie i ocenie stanu ogólnego pacjenta.
Ustalenie przyczyny problemu wymaga często wielospecjalistycznych konsultacji, między innymi:
- stomatologa,
- psychologa,
- neurologa.
Konieczne może być także wykonanie badania polisomnograficznego.
Polisomnografia to całonocne badanie, rejestrujące wiele aktywności życiowych, takich jak czynność bioelektryczna mózgu (EEG), napięcie mięśni (EMG), ruchy gałek ocznych (EOG), oddech, akcja serca (EKG).
Leczenie
Najlepszym rozwiązaniem jest usunięcie przyczyny, czyli :
- leczenie stomatologiczne lub ortodontyczne (w zależności od przyczyny),
- psychoterapia,
- terapia biofeedback,
- ostrzykiwanie toksyną botulinową.
Biorąc pod uwagę duże znaczenie przyczyn emocjonalnych, czasem stosuje się leki uspokajające, rozluźniające napięcie mięśni, zaleca się zmianę trybu życia i treningi relaksacyjne.
