Neuropatia obwodowa jest jednym z najczęstszych powikłań cukrzycy typu 2, dotykającym aż połowę chorych!
U co dziesiątej osoby dochodzi do powstania stopy cukrzycowej!
Powstają głównie z powodu długotrwałego wysokiego poziomu cukru we krwi, który uszkadza naczynia krwionośne, nerwy i ich osłonki, prowadząc do upośledzenia przewodzenia impulsów nerwowych.
1. Toksyczność glukozy i uszkodzenie nerwów
Długotrwały wysoki poziom cukru we krwi prowadzi do gromadzenia się szkodliwych produktów ubocznych przemiany glukozy (np. końcowych produktów glikacji), które uszkadzają struktury nerwów i komórek.
W wyniku tych procesów struktura nerwów staje się osłabiona, a przewodzenie sygnałów nerwowych jest utrudnione.
2. Uszkodzenie naczyń krwionośnych
Cukrzyca uszkadza małe naczynia krwionośne (mikroangiopatia), które zaopatrują nerwy w tlen i substancje odżywcze.
Niewystarczający dopływ krwi do nerwów prowadzi do ich degeneracji, co wywołuje objawy neuropatii obwodowej, takie jak mrowienie, drętwienie czy pieczenie kończyn.
3. Stres oksydacyjny
Nadmiar cukru we krwi prowadzi do zwiększenia produkcji wolnych rodników, co wywołuje stres oksydacyjny.
Wolne rodniki uszkadzają komórki nerwowe i ich osłonki mielinowe, które są odpowiedzialne za prawidłowe przewodzenie impulsów nerwowych.
4. Stany zapalne
Cukrzyca typu 2 wiąże się często z przewlekłym stanem zapalnym, który może przyspieszać uszkodzenie nerwów. Cukier powoduje aktywację procesów zapalnych, co w dłuższym czasie niszczy tkanki nerwowe, zwłaszcza jeśli poziom glukozy we krwi nie jest skutecznie kontrolowany.
5. Predyspozycje genetyczne i czas trwania choroby
Długoletnia cukrzyca zwiększa ryzyko neuropatii, zwłaszcza gdy choroba nie jest dobrze kontrolowana.
Osoby z pewnymi predyspozycjami genetycznymi również mogą być bardziej podatne na rozwój neuropatii obwodowej, ponieważ ich organizm może być bardziej wrażliwy na negatywne skutki hiperglikemii.
Profilaktyka neuropatii obwodowej w cukrzycy typu 2
Skuteczne zarządzanie poziomem cukru we krwi, zdrowa dieta, aktywność fizyczna i kontrola czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie i wysoki poziom cholesterolu, mogą znacząco zmniejszyć ryzyko rozwoju neuropatii.
Regularne badania kontrolne oraz szybkie reagowanie na pojawiające się objawy neuropatii mogą również pomóc w ograniczeniu postępu choroby i złagodzeniu jej skutków.
U pacjentów z cukrzycą typu 2 zalecane poziomy cukru we krwi różnią się w zależności od wieku, ogólnego stanu zdrowia oraz obecności innych schorzeń. Poniżej przedstawiam ogólne wytyczne, które są często stosowane jako docelowe wartości, jednak warto pamiętać, że konkretne cele powinien ustalić lekarz na podstawie indywidualnych potrzeb pacjenta.
1. Poziom glukozy na czczo (przed posiłkiem)
80–130 mg/dl (4,4–7,2 mmol/l) – uznawany za bezpieczny poziom cukru na czczo u większości osób z cukrzycą typu 2.
2. Poziom glukozy 1-2 godziny po posiłku
<180 mg/dl (<10 mmol/l) – zalecany poziom glukozy po posiłkach. Celem jest unikanie skoków glukozy po posiłku, które mogą uszkadzać naczynia krwionośne i prowadzić do powikłań cukrzycy.
3. Hemoglobina glikowana (HbA1c)
<7% – dla większości pacjentów wartość HbA1c powinna utrzymywać się poniżej 7%, co odpowiada średniemu poziomowi glukozy we krwi wynoszącemu około 154 mg/dl (8,5 mmol/l).
U niektórych pacjentów, np. starszych lub tych, u których istnieje większe ryzyko hipoglikemii, lekarz może zalecić mniej rygorystyczne cele, np. HbA1c poniżej 8%.
Indywidualizacja leczenia
Te wartości mogą różnić się w zależności od wieku, stylu życia i towarzyszących schorzeń. Młodsi pacjenci mogą mieć bardziej rygorystyczne cele, podczas gdy starsze osoby mogą mieć nieco łagodniejsze limity, aby uniknąć ryzyka hipoglikemii.
Te wyższe poziomy są jednak nadal czynnikiem rozwoju neuropatii i angiopatii a -przypominam, ok 10% pacjentów (czyli co dziesiąty pacjent) z cukrzyca ma objawy stopy cukrzycowej.
Jak sobie radzić z neuropatią?
regularnie kontrolować poziom cukru w krwi.
suplementować witaminy z grupy B i witaminę E
unikać alkoholu
codziennie poruszać się aktywnie przez minimum 20 minut
Tylko stosowanie właściwej diety, codzienne aktywność fizyczna, właściwy poziom glukozy w krwi i stosowanie leków zaleconych przez neurologa pozwoli zatrzymać postęp tych groźnych konsekwencji cukrzycy.
