Zespół cieśni nadgarstka jest dosyć częstą dolegliwością. Występuje u ok 3-6% społeczeństwa. Zwykle pojawia się ok 50. roku życia, dwa razy częściej u kobiet.
To neuropatia uciskowa, jedna z najczęściej rozpoznawanych, spowodowana jest uciskiem na nerw pośrodkowy (nervus medianus). Czasem występuję rodzinnie.
Zmniejszenie przestrzeni, na skutek zmian pierwotnych w samym nadgarstku ucisku będącego konsekwencją stanu zapalnego, urazu, zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych, lub przerostu więzadła poprzecznego (troczka zginaczy) na przebiegu nerwu ma miejsce w okolicy nadgarstka i nosi nazwę zespołu cieśnina nadgarstka (ZCN).
ZCN może też wystąpić jako zmiana wtórna w:
– RZS (reumatologicznym zwyrodnieniu stawów),
– cukrzycy,
– urazie wielonarządowym,
– alkoholiźmie,
– otyłości,
– zaburzeniach hormonalnych i metabolicznych.
Troczek ma grubość ok. 1,5 mm a jest długości ok. 20mm.
Etiologia jest wieloczynnikowa, dochodzi bowiem do zmian strukturalnych nerwu jak i do zaburzeń ukrwienia
Schorzenie znane i opisywane jest od dawna.
Obecne techniki operacyjne polegają na dekompresji nerwu, czyli przecięciu uciskającego troczka.
Występowanie jest związane z wykonywana pracą (maszynopisanie, praca na komputerze, stomatolog, jazda na rowerze, nawracające mikrourazy rąk u sportowców, praca na taśmie) częściej dotyczy ręki dominującej, ale może występować obustronnie.
Objawy
Główny objaw to:
– ból,
– drętwienie,
– mrowienie,
– parestezje,
– zaburzenia czucia powierzchownego (bólu, dotyku, temperatury) na kciuku, palcu wskazującym i częściowo środkowym,
– osłabienie ręki i trudności w wykonywaniu precyzyjnych czynności,
– zaniki mięśni kłębu kciuka,
– sztywne palce,
– uczucie opuchnięcia.
Objawy występują zwłaszcza w nocy, ale w miarę rozwoju choroby pojawiają się też w ciągu dnia.
Diagnostyka
Dość charakterystyczny jest wywiad, pozwalający rozpoznać ZCN.
Podstawowym badaniem potwierdzającym schorzenie i określającym stopień nasilenia uszkodzenia nerwu jest badanie przewodnictwa nerwowego (zwolnienie przewodnictwa, wydłużenie latencji czuciowej, ruchowej).
Badanie wypada najczęściej pozytywnie, potwierdzając rozpoznanie, ale bak odchyleń nie wyklucz ZCN.
Istnieją pewne testy które lekarz może wykonać w sytuacji wątpliwości diagnostycznych, np.
– test Tinela, czyli opukiwanie ok nadgarstka, co nasila objawy,
– test Durkana (test kompresji), polegający na uciskaniu troczka. Gdy test wypada dodatnio, ból pojawia się w ciągu 30 sek.
Inne badania diagnostyczne:
– USG nadgarstka,
– badanie obrazowe (MRI nadgarstka).
W różnicowaniubierze się od wagę możliwość uszkodzenia na wyższym poziomie, czyli w odcinku szyjnym kręgosłupa, czy w splocie barkowym.
Leczenie
Leczenie przyczynowe, to zabieg operacyjny (w tym endoskopowe).
Obecne techniki operacyjne polegają na dekompresji nerwu, czyli przecięciu uciskającego troczka. Skuteczne, bo usuwające przyczynę schorzenia. Niestety bywa, że zdarzają się nawroty.
Leczenie objawoweto:
– czasowe unieruchomienie,
– unikanie ruchów nasilających objawy,
– blokady miejscowe,
– fizjoterapia,
– chłodzenie nadgarstka,
– terapia manualna,
– farmakoterapia-leki przeciwzapalne, przeciw bólowe, przeciwobrzękowe, poprawiające ukrwienie,
– akupunktura,
– kinezjiotaping (specjalne plastry),
O wyborze sposobu leczenia decyduje stan kliniczny i pacjent.
Brak poprawy po półrocznym leczeniu zachowawczym jest wskazaniem do zabiegu operacyjnego.
Zapobieganie:
– co kilka godzin przerwy pracy,
– gimnastyka nadgarstków kilka razy dziennie,
– odpowiedne ustawienie klawiatury i myszki (nadgarstek musi być podparty),
– siedzenie z prostym, podpartym kręgosłupem,
– spanie na wyprofilowanej poduszce,
– właściwa dieta, bogata zwłaszcza w witaminy z grupy B,
– właściwa waga ciała.
