1. Czy Alzheimer może być wykryty z krwi?
To jedna z największych zmian w diagnostyce choroby Alzheimera.
W 2025 roku FDA dopuściła pierwszy test krwi pomagający wykrywać patologię
amyloidową związaną z chorobą Alzheimera u osób z objawami zaburzeń
poznawczych.
Test oznacza m.in. p-tau217 i β-amyloid.
W badaniu klinicznym wynik dodatni prawidłowo wskazywał obecność patologii
amyloidowej u 91,7% osób, a wynik ujemny jej brak u 97,3%.
To bardzo ważne: nie jest to test przesiewowy dla zdrowych osób ani samodzielne
rozpoznanie Alzheimera. Wynik trzeba interpretować razem z objawami i innymi
badaniami, ale…
Diagnostyka Alzheimera zaczyna się zmieniać.
2. Czy można leczyć Alzheimera, zanim pacjent straci pamięć?
To właśnie jeden z najważniejszych kierunków współczesnej neurologii.
Nowoczesne terapie przeciwamyloidowe są przeznaczone dla osób znajdujących się
we wczesnej fazie choroby – z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi lub łagodnym
otępieniem.
Im wcześniej zostaną wykryte zmiany, tym większe znaczenie może mieć
rozpoczęcie leczenia.
Dlatego tak ważna staje się wczesna diagnostyka biomarkerowa.
3. Czy amyloid to jedyny winowajca?
Coraz częściej uważa się, że choroba Alzheimera jest znacznie bardziej złożona.
Oprócz β-amyloidu bada się m.in.:🔹 białko tau,
🔹 neurozapalenie,
🔹 mikroglej,
🔹 zaburzenia synaptyczne,
🔹 mitochondria,
🔹 metabolizm mózgu,
🔹 naczynia mózgowe,
🔹 mechanizmy odpornościowe.
4. Czy powstanie szczepionka przeciw Alzheimerowi?
Naukowcy nad tym pracują.
W badaniach klinicznych znajdują się szczepionki skierowane przeciwko
β-amyloidowi, a także przeciwko białku tau.
Ale to nadal są badania kliniczne.
Nie możemy jeszcze powiedzieć, że mamy skuteczną szczepionkę zapobiegającą
chorobie Alzheimera.
5.Czy sztuczna inteligencja rozpozna Alzheimera?
AI może w przyszłości stać się ważnym narzędziem diagnostycznym.
Algorytmy analizują m.in.:
– MRI,
– biomarkery krwi,
– mowę,
– wyniki testów poznawczych,
– dane z wielu badań jednocześnie.
Największą wartością AI może być wykrywanie subtelnych zmian, których człowiek
nie zawsze jest w stanie dostrzec.
Mimo tp, AI nie zastąpi neurologa. Może natomiast stać się jego bardzo dobrym
narzędziem.6. Czy można mieć amyloid w mózgu i nie mieć otępienia?
Tak. To bardzo ważna ciekawostka.
Obecność patologii amyloidowej nie oznacza automatycznie, że dana osoba ma już
otępienie. Proces chorobowy może rozwijać się przez wiele lat, zanim pojawią się
wyraźne zaburzenia funkcjonalne.
Dlatego współczesna neurologia coraz częściej patrzy na Alzheimera jako na proces
biologiczny, który może rozpocząć się długo przed otępieniem.
7. Czy mamy już lek, który zatrzyma Alzheimera?
Nie, ale..
Mamy pierwsze terapie, które u odpowiednio wybranych pacjentów mogą
spowalniać kliniczne pogarszanie się choroby.
Jednocześnie trwają badania nad ogromną liczbą innych leków – w 2026 roku
analizowano 192 badania kliniczne obejmujące 158 różnych leków!
Badane są m.in. terapie przeciw amyloidowi, białku tau, neurozapaleniu,
mechanizmom synaptycznym, czynnikom wzrostu i terapie genowe.
Podsumowując: nie mamy jeszcze lekarstwa na Alzheimera, ale jesteśmy w zupełnie
innym miejscu niż 10–20 lat temu
