Żelazo jest ważne dla zdrowa. Jego właściwy poziom w krwi to 60-180 ug/dl.
Powinno być spożywane z kwaśnymi produktami, bo lubi kwaśne środowisko, czyli zawierające kwas askorbinowy. To pietruszka, cytrusy, kiszonki (zwłaszcza niehemowe) – czyli pochodzenia roślinnego.
Najwięcej żelaza posiadają owoce: morele, suszone śliwki, jagody, jabłka.
Poprawianie wchłaniania, to zmiana diety, to spożywanie żelaza hemowego- odzwierzęcego, najlepiej w towarzystwie surówek i warzyw.
CO OBNIŻA WCHŁANIANIE ŻELAZA?
Posiłki z wapniem – nabiał, ser, mleko, zmniejsza wchłanianie i hemowego i niehemowego.
Żelazo pochodzenia zwierzęcego wchłania się w ok 25% natomiast pochodzenia roślinnego 2-3%.
Przy właściwej zróżnicowanej diecie wchłania się ok 10% spożytego żelaza.
Kawa i herbata, czerwone wino zmniejszają wchłanianie żelaza, więc przy śniadaniu z kawą zażycie żelaza a do tego np. magnezu, cynku czy multiwitaminy to zły nawyk.
Należy zrezygnować z picia kawy i herbaty jedząc śniadanie a tym bardziej zażywając tabletki.
Wchłanianie minerałów i witamin wspomoże tylko właściwa dieta.
Wszystko popijać wodą najlepiej z cytryną. Korzystne jest też łączenie żelaza z witaminami z grupy oraz kwasem foliowym.
To tzw. HEMOCHROMATOZA.
Przyczyny to: uwarunkowana genetyczne- mutacja w genie HFE.
Osoby z tą mutacją wchłaniają prawe 100 procent spożytego żelaza.
Ale hemochromatoza może być też wtórna.
Nadmiar żelaza bywa spotykany w wielu chorobach, zwłaszcza:
– w niedokrwistości hemolitycznej,
-w alkoholizmie,
-w marskości wątroby,
-w zapaleniu wątroby,
-w zespołach dysplastycznych.
OBJAWY
Hemochromatoza może być trudna do zdiagnozowania, ponieważ jej objawy są często niespecyficzne i mogą przypominać inne choroby. Do najczęstszych objawów należą:
- Chroniczne zmęczenie,
- Bóle stawów,
- Bóle brzucha,
- Utrata libido i impotencja,
- Brązowienie skóry (tzw. „brązowa cukrzyca”),
- Problemy z sercem (arytmie, niewydolność serca),
- Powiększenie wątroby (hepatomegalia).
DIAGNOSTYKA
Poza oznaczaniem poziomu żelaza w krwi (norma to 60-180 ug/dl) lub
(11-33umol/l) oznacza się:
– poziom ferrytyny białka transportującego i magazynującego żelazo,
– TIBC, czyli całkowita zdolność wiązania żelaza oraz
– UIBC, utajone zdolności wiązania żelaza.
Leczeniem i diagnozowaniem zajmują się hematolodzy.
LECZENIE
Leczenie hemochromatozy koncentruje się na zmniejszeniu ilości żelaza w organizmie, aby zapobiec dalszym uszkodzeniom tkanek i narządów.
- Upusty krwi (flebotomia)
Najczęściej stosowaną metodą jest regularne pobieranie krwi, podobnie jak w przypadku oddawania krwi w krwiodawstwie. Każdy upust usuwa pewną ilość żelaza z organizmu. Początkowo zabiegi mogą być wykonywane co tydzień lub co dwa tygodnie, aż do uzyskania normalnych poziomów żelaza. Następnie, upusty są wykonywane co kilka miesięcy w celu utrzymania tych poziomów.
- Chemioterapia żelazem
W przypadkach, gdy pacjent nie może poddawać się upustom krwi (np. z powodu anemii), stosuje się leki chelatujące żelazo, które pomagają usuwać nadmiar żelaza z organizmu. Leki te są podawane doustnie lub dożylnie i pomagają wiązać żelazo, które jest następnie wydalane z moczem lub kałem.
- Dieta niskowęglowodanowa i uboga w żelazo
Pacjenci z hemochromatozą powinni unikać spożywania dużych ilości żelaza hemowego (z mięsa czerwonego i podrobów) oraz witaminy C, która zwiększa wchłanianie żelaza. Zaleca się również unikanie alkoholu, który może nasilać uszkodzenia wątroby.
Żelazo ma wpływ a wchłanianie się niektórych leków np. antybiotyków z grupy tetracyklin oraz lewodopy- leku stosowanego w leczeniu choroby Parkinsona.
Podsumowanie
Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie mogą znacznie poprawić jakość życia pacjentów i zapobiec powikłaniom.
