CHOROBA PARKINSONA. DIAGNOSTYKA I LECZENIE

Choroba Parkinsona to choroba przewlekła, stanowiąca olbrzymi problem i medyczny, i społeczny,

W Polsce choruje na nią około 80 tysięcy osób. Choroba ogranicza możliwości samodzielnego życia więc osoby nią dotknięte będą, prędzej czy później, wymagać pomocy i opieki. 

Rozpoznanie 

Nie zawsze jest proste, albowiem brak jest testu czy badania diagnostycznego, pozwalającego na jednoznaczne postawienie diagnozy.

Dużą a właściwe podstawową wartość stanowią: wywiad i lekarskie badanie neurologiczne, pozwalające wykryć cechy dysfunkcji układu pozapiramidowego, czyli zwłaszcza:

-spowolnienie psychoruchowe,

-wzmożenie napięcia mięśni typu plastycznego lub rury ołowianej,

-drżenie spoczynkowe, 

-hipomimię, 

-zaburzenia chodu, 

– brak współruchów fizjologicznych,

-trudności w utrzymaniu równowagi.

Wczesnym objawem choroby Parkinsona są:

-zmiana charakteru pisma – tzw. mikrografia,

-zaburzenia węchu,

-zaparcia,

-zaburzenia snu,

-zespół barku zamrożonego.

Badania diagnostyczne często wykonywane w celu wykluczenia innych przyczyn objawów parkinsonowskich, czyli potwierdzenia bądź wykluczenia zespołu parkinsonowskiego, czyli parkinsonizmu objawowego w przebiegu np. guza mózgu czy przewlekłego krwiaka. Pozostałe powody jego występowania opisywałam wcześniej.

W chorobie Parkinsona badania obrazowe – tomografia komputerowa, a często i rezonans magnetyczny, wypadają prawidłowo.

Przebieg choroby.

Wyróżnia się kilka okresów:

-Wczesny-przedruchowy,

-Okres wczesny ruchowy, w którym po lekach występuje dużą poprawa stanu klinicznego,

-okres zaawansowanej choroby z wyraźnymi objawami neurologicznymi,

-okres nasilony- inwalidztwo.

Leczenie

Leczenie choroby Parkinsona to leczenie objawowe.

Podstawa jest leczenie farmakologiczne.

Podstawowym lekiem jest lewodopa, przekształcająca się w dopaminę i uzupełniająca w ten sposób jej niedobór.  Sama dopamina nie przenika przez barierę krew mózg, dlatego podawany jest jej prekursor-lewodopa.

To lek z wyboru u chorych w wieku powyżej 60 lat, z zaburzeniami funkcji poznawczych. Najbardziej skuteczny jest w pierwszych 5 latach leczenia.

Ponieważ ma krótki czas półtrwania, konieczne jest jego podawanie kilka razy w ciągu doby.

Lewodopoa wchłania się w jelicie cienkim, przechodzi przez barierę krew mózg i dopiero w mózgu jest przekształcana w dopaminę, uzupełniając w ten sposób jej niedobór.

Stosowane są też preparaty z grupy:

–agonistów dopaminy – druga najważniejsza grupa leków: Bromkryptyna, Pergolid, Ropinorol, Pramepiksol, Rotygotyna

–inhibitorów MAO-B (monoaminooksydazy) podnoszą poziom dopaminy, stosowane też jako leki p/depresyjne- seligilina, rasagilina,

-inhibitorów COMT(Katecholo-0-meylotransferazy) – Entakapon, 

Leki te, najogólniej rzecz ujmując, mają na celu zwiększenie stężenia dopaminy.

Leczenie jest przewlekłe, preparaty i ich dawki dobierane są indywidualnie dla każdego chorego. Wymagane jest regularne ich stosowanie, czasem w ściśle określonych godzinach.

Leki te mają też swoje skutki uboczne.

Przy dłuższym stosowaniu lewodopy pojawiają się objawy uboczne:

-ruchy mimowolne-dyskinezy,

-dystonie–najczęściej poranne bolesne skurcze,

-objawy on-off, czyli fluktuacje sprawności ruchowej,

-zaburzenia psychiczne (przy wieloletnim stosowaniu leków u 80% chorych).

Nowe metody leczenia zaawansowanej postaci choroby Parkinsona

–Wlewy apomorfiny. To terapia ratująca, w postaci plastrów rozpuszczalnych w jamie ustnej lub w postaci penów do jednorazowego, lub stałego podskórnego wstrzykiwania.

–Wlewy lewodopy we wlewach dojelitowych w dawkach dobieranych indywidualnie.

–Leczenie chirurgiczne. Głęboka stymulacja mózgu (DBS).

Te formy leczenia wymagają indywidualnych kwalifikacji przez lekarza neurologa i prowadzone są tylko przez wyspecjalizowane ośrodki.