HIPERSOMNIA

Co to jest hipersomnia? To neurologiczne schorzenie, nazywane hipersomnią idiopatyczną, centralną, mózgową.

To nadmierna senność.

Pojawiać może się nie tylko w nocy, ale i w ciągu dnia, nagle i niespodziewanie, doprowadzając do ataku snu, często głębokiego. To narkopepsja.

Bywa niebezpieczna, gdyż może wystąpić np. w czasie jedzenia posiłku czy prowadzenia samochodu.

Bywa też trudna do opanowania. Po wybudzeniu pacjent długo nie potrafi dojść do siebie. Powoduje to trudności w codziennym funkcjonowaniu, jak np. spóźnianie się, zapominanie. Stwarza to także problemy w funkcjonowaniu w społeczeństwie. A to rodzi kolejne konsekwencje i problemy.

Hipersomnia może też wystąpić w przypadku: 

• infekcji gorączkowej, 

• cukrzycy,

• zespole zależności alkoholowej,

• organicznym uszkodzeniu mózgu,

• niedoczynności tarczycy, 

• niewydolności nerek,

• depresji, 

• obturacyjnym bezdechu sennym,

• niektórych zaburzeniach natury psychicznej.

• po niektórych lekach (Diphergan).

Jeżeli problemem jest któryś z wymienionych wyżej czynników, to leczenie może być skutecznie. Znacznie gorzej z leczeniem postaci idiopatycznej, mniej poznanej.

Wiedza o tym, dość dużym, problemie jest niewielka. Wiadomo, że napady snu nie mają związku z przemęczeniem, niewyspaniem, trwają długo, czasem latami i nie ustępują nawet po wypoczynku.

Rozpoznanie potwierdza się na podstawie oceny w skali EPWORTH, polegająca na tym, że chory ocenia prawdopodobieństwo zaśnięcia podczas wykonywania zadań związanych z dużą koncentracją uwagi. 

Gdy wynik skali wynosi ponad 10 pkt, rozpoznaje się hipersomnię, czyli patologiczną senność.

Badania epidemiologiczne wykazują, że ta dolegliwość zdrowotna jest dość częsta w krajach wysoko rozwiniętych. 

Ok. 25% dorosłych odczuwa okresową senność w ciągu co najmniej kilku dni w tygodniu, natomiast około 8% przyznaje się do senności codziennej.

Diagnostyka.

To jak zwykle: 

• dokładnie zebrany wywiad od pacjenta.

Ponadto:

• badania laboratoryjne w szerokim zakresie pozwalające wykluczyć schorzenia wyżej wymienione,

• pomiar RR i tętna, EKG,

• konsultacja psychologa czy psychiatry,

• konsultacja neurologa, 

• badania obrazowe mózgu,

• badanie EEG,

• polisomnografia.

• wreszcie diagnostyka w ośrodkach zajmujących się badaniem snu w celu wykluczenia innych przyczyn hipersomni, takich jak zła jakość snu, narkolepsja, katapleksja czy obturacyjny bezdech senny.

Przyczyna bywa więc często trudna do ustalenia i zdarza się być dość późno rozpoznawana.

Leczenie.

Jak zwykle uzależnione jest od ustalonej przyczyny i dobierane indywidualnie w każdym przypadku.

Hipersomnie pochodzenia mózgowego – to głównie wydłużenie nocnego snu do 8-9 godzin i planowanie w ciągu dnia kilku drzemek.

Zaleca się łagodną stymulację (mocna kawa, Coca-cola), lub leki stymulujące, takie jak Selegilina, Medafinil czy Metylofenidat. Często wspomagają terapię leki przeciwdepresyjne: Fluoksetyna, Paroksetyna.

Terapia bywa długotrwała, wielokrotnie wymaga działania wielokierunkowego, w tym często niezbędna jest zmiana trybu życia i nawyków pacjenta.